LOGO
Strona startowa
Zabytek Zadbany 2017 PDF Drukuj
Ocena użytkowników: / 0
SłabyŚwietny 
czwartek, 20 kwietnia 2017 11:03

 

Czworak w Zborowskiem (powiat lubliniecki), znany też jako dawna wytwórnia fajek został laureatem konkursu "Zabytek Zadbany 2017", organizowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Generalnego Konserwatora Zabytków. Obiekt został nagrodzony w  kategorii Architektura i budownictwo drewniane.

Trzy obiekty z terenu województwa śląskiego otrzymały wyróżnienia: dawny żydowski dom przedpogrzebowy w Gliwicach, obecnie Dom Pamięci Żydów Górnośląskich (zbudowany w 1903, wg projektu Maxa Fleischera, słynnego architekta wiedeńskiego),  kaplica zamkowa Świętego Tomasza Becketa w Raciborzu (zbudowana ok. 1290 roku) i dawna łaźnia łańcuszkowa kopalni „Luiza” w Zabrzu (wybudowana w 1890 roku, rozbudowana w latach 20. I 40. XX wieku).

 

 

Czworak w Zborowskiem - drewniany budynek konstrukcji zrębowej został wzniesiony ok. 1840 roku  jako budynek mieszkalny. Jest posadowiony na fundamencie i murowanych piwnicach dawniejszej budowli – wytwórni fajek, która powstała w 1753 roku. Produkowano w niej fajki bardzo dobrej jakości, a nad ich wytworzeniem czuwali specjaliści m.in. z Holandii i Niemiec. Sprzęt i narzędzia do produkcji także sprowadzano z Holandii. Fajki produkowano ze specjalnej białej gliny. Cieszyły się dużą popularnością na całym świecie.

-  W okresie rozkwitu manufaktura zatrudniała 115 robotników, a jej roczna produkcja wynosiła aż 2 miliony fajek. Trafiały one do odbiorców w całej Europie, o czym świadczą zachowane cybuchy z napisami: „Fabrikein Schlesien”, „Schlesis Fabrice” lub „Fabrike in Schlesien”. Manufakturę zlikwidowano prawdopodobnie w połowie XIX wieku, a przyczyną była m.in. konkurencja ze strony cygar i papierosów – pisze Barbara Grabny , archeolog z Muzeum Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie (publikacja „Fabryka fajek w Zborowskiem. Wyniki dotychczasowych badań” w Rocznik Muzeum Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie 2013).

Nagrodzony obiekt w Zborowskim jest własnością gminy Ciasna. Z zapowiedzi władz wynika, że być może już w przyszłym roku będzie udostępniony do zwiedzania.

 

Jeszcze słów kilka o pozostałych laureatach konkursu „Zabytek Zadbany 2017”. W kategorii Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu – laureatem został kościół NMP Panny w zespole zamkowym w Malborku, w kategorii Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu (w tym założenia dworskie i pałacowe) - zespół pałacowo-parkowy w Dobrzycy (woj. wielkopolskie), w kategorii  Adaptacja obiektów zabytkowych - skrzydło zamku książęcego, obecnie Centrum Konferencyjne ZAMEK w Szczecinku (woj. zachodniopomorskie),  w kategorii Architektura przemysłowa i budownictwo inżynieryjne  - dworzec kolejowy Wieliczka Park (woj. małopolskie),  w kategorii Właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem - kaplica Trójcy Świętej na zamku w Lublinie.

foto: Anna Sypek

 

Zabytek dnia

500 LAT REFORMACJI

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 170 gości 
scdk
Regionalny Instytut Kultury w Katowicach
Dział Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego
40-057 Katowice ul. PCK 19
tel./fax +48 32 251 75 63
sekretariat@rik.katowice.pl
spe spe bip