LOGO
Strona startowa Gminny Program
Gminny program PDF Drukuj
Ocena użytkowników: / 1
SłabyŚwietny 
wtorek, 01 marca 2011 13:17

GMINNY PROGRAM OPIEKI NAD ZABYTKAMI

Materiały pomocnicze dla gminnych samorządów terytorialnych oraz autorów programów

autor opracowania Martyna Walker



WSTĘP

Zabytki należą do podstawowych dóbr kształtujących tożsamość regionalną. Tym samym decydują o konkurencyjności przestrzeni, wzmacniają różnorodne działania gospodarcze i przyczyniają się do rozwoju regionu. Zadbane, dobrze eksponowane zabytki stanowią wartość ekonomiczną cenioną przez społeczeństwo.

W lipcu 2003 roku Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uchwalił ustawę o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ogłoszoną w "Dzienniku Urzędowym" (nr 165, poz. 1568), na mocy której wprowadzono nowoczesne regulacje prawne dotyczące zagadnień związanych z zabytkami . W ustawie tej m.in. zawężono znaczenie określenia "ochrona zabytków" , wprowadzając jednocześnie pojęcie "opieka nad zabytkami" , oraz, po raz pierwszy w historii ochrony zabytków w Polsce, ustalono obowiązek opracowania przez jednostki samorządu terytorialnego programów opieki nad zabytkami.

Wojewódzki program opieki nad zabytkami w województwie śląskim, na lata 2006-2009, opracowany przez Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Katowicach, został przyjęty uchwałą nr II/53/2/2006 Sejmiku Województwa Śląskiego z 25 października 2006 roku. Niestety, jak wynika z analiz prowadzonych przez ŚCDK, do końca 2007 roku jedynie 10 gmin województwa opracowało i uchwaliło gminny program opieki nad zabytkami, a przyjęte dokumenty są bardzo zróżnicowane po względem sposobu opracowania i zakresu merytorycznego. Przyczyn tej sytuacji należy się doszukiwać m.in. w braku doświadczeń w opracowywaniu i wdrażaniu tego typu dokumentów. Prowadzona w środowisku konserwatorskim i samorządowym dyskusja dotycząca tego tematu wskazuje na wiele pojawiających się problemów. Wychodząc naprzeciw coraz wyraźniej sygnalizowanym potrzebom społecznym przybliżenia problematyki sporządzania programów opieki nad zabytkami, Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Katowicach podjęło się przygotowania materiałów pomocniczych do opracowania gminnych programów opieki nad zabytkami. Można mieć nadzieje, że niniejsze materiały pomogą w usystematyzowaniu wiedzy w tej dziedzinie i okażą się przydatne przy opracowywaniu programów gminnych.

DLACZEGO GMINY POWINNY OPRACOWAĆ PROGRAM OPIEKI NAD ZABYTKAMI?

Konieczność opracowania gminnego programu opieki nad zabytkami wynika z zapisów ustawowych.

Opieka nad zabytkami należy do zadań własnych gminy, co wynika z art. 7.1.9 ustawy z 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. nr 16, poz. 950; tekst jednolity: Dz. U. nr 142, poz.1591 z późniejszymi zmianami), w której czytamy, że zadania własne gminy obejmują m.in. sprawy w zakresie kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.

Obowiązek opracowania programu opieki nad zabytkami został nałożony na gminy w art. 87.1 ustawy z 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. 2003, nr 162, poz. 1568 z późniejszymi zmianami), stanowiącym, że zarząd województwa, powiatu lub wójt (burmistrz, prezydent miasta) sporządza na 4 lata odpowiednio wojewódzki, powiatowy lub gminny program opieki nad zabytkami (art. 87.1). Ustawodawca nie określił terminu, w jakim powinny powstać pierwsze programy.

Opracowanie gminnego programu opieki nad zabytkami przyczyni się do identyfikacji zabytków gminy, w tym ustalenia ich stanu formalnoprawnego i oceny stanu zachowania. Uporządkowanie wiedzy o zabytkach umożliwi włączenie zabytków do strategii rozwoju gminy, sprecyzowanie celów polityki gminy wobec zabytków oraz ukierunkowanie działań realizujących tę politykę. Działania te dadzą podstawę do udokumentowanego i popartego ze strony formalnej ubiegania się o fundusze europejskie wspierające działania związane z opieką nad zabytkami, w tym dotyczące zarówno realizacji inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2003, nr 80, poz. 717 z późniejszymi zmianami), jak i inwestycji prywatnych. Jednocześnie jako efekty realizacji zadań programów opieki nad zabytkami należy się spodziewać wzmocnienia identyfikacji mieszkańców z lokalną tradycją i zabytkami oraz wzrostu zaangażowania mieszkańców w proces zarządzania zabytkami. Pozwoli to na wypracowanie nowych wzorców wychowawczych i edukacyjnych oraz wzmocnienie tożsamości lokalnej. Działania związane z opieką nad zabytkami spowodują poprawę wizerunku gminy i wzrost jej konkurencyjności oraz będą oddziaływać na gminny rynek pracy, co w efekcie podniesie jakość życia w gminie. Beneficjantami gminnego programu opieki nad zabytkami będą więc wszyscy mieszkańcy gminy oraz turyści i osoby odwiedzające gminę.

CZYM POWINIEN BYĆ GMINNY PROGRAM OPIEKI NAD ZABYTKAMI?

Gminny program opieki nad zabytkami to dokument wewnętrzny gminy. Powinien umożliwić praktyczną realizację zadań w dziedzinie opieki nad zabytkami wynikających z polityki gminnej wobec znajdujących się na jej terenie zabytków sformułowanej w strategii rozwoju gminy. Jest więc instrumentem realizacji gminnej strategii rozwoju w zakresie obejmującym zagadnienia związane z szeroko rozumianą opieką nad zabytkami.

Program powinien udokumentować i określić warunki włączenia zabytków w procesy gospodarczego rozwoju gminy przy pomocy zróżnicowanych podmiotów gospodarczych. Program powinien zawierać:

 

  • informacje określające ilość i jakość istniejących zabytków oraz tendencje, które będą decydować o ich przekształceniach.
  • cele nadające kierunek polityce gminy wobec zabytków oraz zadania, za pomocą których sformułowane cele będą realizowane,
  • podstawowe warunki organizacyjne i finansowe realizacji zadań oraz zasady kontroli realizacji zadań.

Program opracowany jako pierwszy jest kluczowy dla następnych programów. Powinien opierać się na weryfikacji i rozpoznaniu zabytków gminy z uwzględnieniem znaczenia pojęcia "zabytek" wprowadzonego przez ustawę w art. 3 pkt 1 i art. 6 oraz wyznaczać priorytetowe cele i kierunki działań, będące punktem odniesienia programów następnych. Modyfikacja programów w przyszłości winna uwzględniać pojawiające się nowe uwarunkowania prawne i administracyjne, zmieniające się warunki społeczne, gospodarcze i kulturowe, nowe kryteria oceny i aktualny stan zachowania zasobów oraz prowadzone okresowo oceny efektów wdrażania programu.

Program nie powinien obejmować zakresu działań związanych z ochroną zabytków wynikających z kompetencji wojewódzkiego konserwatora zabytków, ale jego realizacja będzie wymagała ścisłej współpracy z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

Program opieki nad zabytkami powinien być jasny, zwięzły i czytelny zarówno dla specjalistów, jak i społeczności lokalnych.

Procedura sporządzania i kontroli realizacji programu opieki nad zabytkami została określona w art. 87 ust. 1, 3, 4, 5, 6 ustawy. Z artykułu tego wynika, że: gminny program sporządza wójt (burmistrz lub prezydent miasta) na 4 lata, przyjmuje go Rada Gminy po uzyskaniu opinii wojewódzkiego konserwatora zabytków, jest ogłaszany w wojewódzkim "Dzienniku Urzędowym" oraz co 2 lata wójt (burmistrz lub prezydent miasta) sporządza sprawozdanie z realizacji programu, które przedstawia Radzie Gminy.

CO JEST PRZEDMIOTEM GMINNEGO PROGRAMU OPIEKI NAD ZABYTKAMI?

Przedmiotem programu są zabytki znajdujące się na terenie gminy niezależnie od form ochrony, jakimi są objęte. Podstawą opracowania programu jest ewidencja zabytków (art. 21), która zgodnie z art. 22 nie jest formą ochrony zabytków, ale warunkiem jej sprawowania. Termin "ewidencja zabytków" zgodnie z przepisem art. 22 ustawy różni się zasadniczo od funkcjonującego do tej pory określenia "ewidencja zabytków" (dotychczas ujmowano w niej jedynie zabytki nieruchome wpisane do rejestru) oraz spisu zabytków objętych tzw. ochroną konserwatorską. Zgodnie z przepisami ustawy podstawowe znaczenie ma wojewódzka ewidencja zabytków, która jest prowadzona przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, a tworzą ją karty ewidencyjne zabytków nieruchomych, ruchomych i archeologicznych znajdujących się na terenie województwa. Gminną ewidencję zabytków, utworzoną na podstawie ewidencji wojewódzkiej, tworzą karty adresowe zabytków nieruchomych zawierające podstawowe dane dotyczące miejsca usytuowania zabytku i jego właściciela oraz jedno zdjęcie zabytku. Oznacza to, że gmina przed przystąpieniem do opracowywania programu powinna mieć założoną gminną ewidencję zabytków w postaci kart adresowych sporządzonych na podstawie wojewódzkiej ewidencji zabytków. W trakcie opracowywania programu w ramach prowadzonego rozpoznania i weryfikacji zabytków może się okazać, że nie wszystkie obiekty historyczne ważne dla kształtowania tożsamość gminy, wzmacniające jej konkurencyjność lub mające znaczenie dla społeczności lokalnej są włączone do wojewódzkiej ewidencji zabytków, a tym samym znajdują się w gminnej ewidencji zabytków i są podstawą do opracowania programu. W tej sytuacji podczas opracowywania programu należy uregulować stan faktyczny zabytków gminy. Z analizy powstałych już programów wynika, że niektóre gminy włączyły problem uregulowania stanu faktycznego zabytków do zadań pierwszego programu opieki.

KTO REALIZUJE PROGRAM OPIEKI NAD ZABYTKAMI?

Realizatorem programu opieki nad zabytkami powinny być społeczność lokalna i samorząd lokalny. Społeczność lokalna będzie realizowała program w różnych formach życiowej aktywności, przede wszystkim w ramach działań wynikających z prawa własności lub z użytkowania zabytków, a także w ramach działalności społecznej, charytatywnej i pracy zawodowej. Do zadań samorządu terytorialnego będzie należeć opieka nad zabytkami w zakresie realizacji zadań własnych gminy, w tym działań dotyczących inwestycji celu publicznego oraz przedsięwzięć zmierzających do stworzenia warunków do realizacji i wspierania inicjatyw społecznych, oraz pobudzenie i usprawnienie mechanizmów regulujących opiekę nad zabytkami.

PROPONOWANY TRYB PRAC NAD OPRACOWANIEM PROGRAMU

Dla pełnego udokumentowania zasobów zabytkowych gminy oraz określenia zadań wraz z zasadami ich wdrażania i kontroli realizacji program powinien zawierać następujące rozdziały:

I. Diagnoza zasobów zabytkowych gminy.
II. Cele i kierunki działań oraz zasady wdrażania programu.
III. Monitoring i ewaluacja programu.
IV. Załączniki.

I. Diagnoza zasobów zabytkowych gminy

Diagnoza, czyli rozpoznanie zasobów zabytkowych gminy, ma na celu określenie ilości i jakości istniejących na terenie gminy zabytków oraz ich wartości dla rozwoju gospodarczego gminy. Ustalenia diagnozy będą uzasadnieniem podejmowanych w programie zadań. Rozdział ten powinien zawierać:

  • krótką historię rozwoju gminy, przy czym szczególną uwagę należy zwrócić na wydarzenia mogące wzmocnić konkurencyjność gminy i takie, które mogą być wykorzystane dla rozwoju gminy;
  • opis zabytków nieruchomych, ruchomych i archeologicznych z określeniem ich własności, stanu zachowania oraz elementów charakterystycznych dla tożsamości lokalnej;
  • analizę stanu gminnej ewidencji zabytków i istniejących na terenie gminy form ochrony zabytków (informacje dotyczące ewidencji zabytków znajdują się na s. 2, informacje dotyczące form ochrony zabytków zamieszczono w Załączniku 1);
  • określenie podmiotów mogących wspierać realizacje programu opieki nad zabytkami (np. stowarzyszenia miłośników zabytków, fundacje, osoby działające na rzecz opieki nad zabytkami w gminie).

Diagnozę należy zakończyć analizą SWOT zasobów zabytkowych gminy podsumowaną wnioskami.

II. Cele i kierunki działań oraz zasady wdrażania programu

Cele i kierunki działań stanowią strategiczną część programu. Część ta może być powtarzana w kolejnych edycjach programu lub korygowana zgodnie ze zmianami strategii i wynikami monitoringu. Powinny one uwzględniać cele szczegółowe zawarte w art. 87 ust. 2. Różnorodność sformułowanych w ustawie celów wskazuje na szerokie ujęcie przez ustawodawcę problematyki opieki nad zabytkami. Zgodnie z przytoczonym przepisem program ma na celu:

  • włączanie problemów ochrony zabytków do systemu zadań strategicznych, wynikających z koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju;
  • uwzględnianie uwarunkowań ochrony zabytków, w tym krajobrazu kulturowego i dziedzictwa archeologicznego, łącznie z uwarunkowaniami ochrony przyrody i równowagi ekologicznej;
  • zahamowanie procesów degradacji zabytków i doprowadzenie do poprawy stanu ich zachowania;
  • wyeksponowanie poszczególnych zabytków oraz walorów krajobrazu kulturowego;
  • podejmowanie działań zwiększających atrakcyjność zabytków dla potrzeb społecznych, turystycznych i edukacyjnych oraz wspieranie inicjatyw sprzyjających wzrostowi środków finansowych na opiekę nad zabytkami;
  • określanie warunków współpracy z właścicielami zabytków, eliminujących sytuacje konfliktowe związane z wykorzystaniem tych zabytków;
  • podejmowanie przedsięwzięć umożliwiających tworzenie miejsc pracy związanych z opieką na zabytkami.

Cele i działania programu opieki nad zabytkami powinny być określone na podstawie:

  • wyników analizy SWOT zasobów zabytkowych gminy,
  • priorytetów i działań dotyczących sfery zabytków zawartych w:
  • strategii rozwoju gminy,
  • lokalnym programie rewitalizacji,
  • wizji odnowy wsi,
  • innych dokumentach,
  • analizę regionalnych i ponadlokalnych dokumentów strategicznych odnoszących się do obszaru gminy:
  • strategii rozwoju województwa,
  • planu zagospodarowania przestrzennego województwa,
  • strategii rozwoju kultury w województwie,
  • strategii rozwoju turystyki,
  • wojewódzkiego programu opieki nad zabytkami.

Cele i kierunki działań gminnego programu opieki nad zabytkami powinny być realizowane (wdrażane) za pomocą ustalonych w programie zadań. Dla każdego zadania powinny być określone: podmioty odpowiedzialne za jego realizację, przewidywane koszty realizacji zadania oraz potencjalne źródła finansowania. Wdrażanie programu powinno się odbywać przy pomocy: właścicieli przedsiębiorstw prywatnych, organizacji pozarządowych, jednostek samorządowych, w tym urzędów miast i gmin, instytucji, w których opieka nad zabytkami jest działalnością statutową i innych. Program będzie realizowany (wdrażany) w środowisku kształtowanym przez ustalenia i wytyczne rządowych i regionalnych dokumentów strategicznych, planistycznych, sektorowych i regionalnych programów operacyjnych rzutujących na rodzaj stosowanych narzędzi, źródeł finansowania, a także dobór partnerów uczestniczących w realizacji programu. Program powinien być finansowany przy wykorzystaniu wielu źródeł, w tym środków prywatnych i publicznych oraz funduszy strukturalnych. Powodzenie realizacji programu będzie wymagało współpracy wszystkich podmiotów odpowiedzialnych za poszczególne grupy zadań oraz wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Instytucją odpowiedzialną za wdrażanie programu jest odpowiednio prezydent, burmistrz lub wójt, wykonujący zadania za pośrednictwem wydziałów właściwego urzędu. W celu sprawnej realizacji programu powinno się określić jednostkę koordynującą wraz z jej zadaniami, do których należą np.: zapewnienie przepływu informacji pomiędzy podmiotami odpowiedzialnymi za realizację zadań, zorganizowanie platformy wymiany informacji i doświadczeń, prowadzenie monitoringu wdrażania poszczególnych zadań (zbieranie informacji od podmiotów odpowiedzialnych za realizację poszczególnych grup zadań), przygotowanie projektów sprawozdań z realizacji programu, weryfikacja stopnia realizacji celów programu i sformułowanie wytycznych do oceny po 4 latach wdrażania programu.

III. Monitoring i ewaluacja programu

Obowiązek prowadzenia monitoringu realizacji programu wynika z art. 87 ust. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zgodnie z cytowaną ustawą wójt, burmistrz lub prezydent ma obowiązek sporządzania sprawozdania ze stanu realizacji gminnego programu opieki nad zabytkami i przedstawiania go Radzie Gminy co 2 lata.

Celem monitoringu będzie zbieranie informacji dotyczących realizacji programu na każdym etapie wdrażania. Będą one stanowić podstawę oceny uzyskanych efektów realizacji programu oraz formułowania ewentualnych wytycznych i propozycji zmian do programu. Proces monitorowania będzie polegał na:

  • przyglądaniu się zmianom, jakie zachodzą w wyniku realizacji celów i zadań programu przez podejmowane inicjatywy,
  • analizie zebranych danych i opracowaniu raportów.

W monitoringu należy wykorzystać wskaźniki odnoszące się do przyjętych w programie celów i zadań. Powinny one ilustrować stopień realizacji programu. Ocenę powinna sporządzić jednostka koordynująca i przedstawić odpowiednio prezydentowi, burmistrzowi lub wójtowi. Po akceptacji ocena powinna być przedstawiona Radzie Gminy. Ocena uzyskana w ramach monitoringu powinna stanowić punkt wyjścia opracowania kolejnego programu.

IV. Załączniki

Do programu można dodać załączniki, zawierające informacje uzupełniające, związane z treścią programu lub zawierające np. listy obiektów proponowanych do ochrony.

ZAŁĄCZNIKI
ZAŁĄCZNIK 1: FORMY OCHRONY ZABYTKÓW

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ustala następujące formy ochrony zabytków (art. 7):

  1. wpis do rejestru zabytków,
  2. uznanie za pomnik historii,
  3. utworzenie parku kulturowego,
  4. ustalenie ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.


1) WPIS DO REJESTRU ZABYTKÓW

Rejestr zabytków znajdujących się na terenie województwa prowadzi wojewódzki konserwator zabytków (art. 8). Do rejestru wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków z urzędu bądź na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego gruntu (art. 9 ust. 1). Zabytek ruchomy wpisuje się do rejestru również na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, ale tylko na wniosek właściciela. Jedynie w przypadku uzasadnionej obawy zniszczenia, uszkodzenia lub wywiezienia zabytku za granicę wojewódzki konserwator zabytków może wydać z urzędu decyzję o wpisie takiego zabytku do rejestru (art. 10).

Zgodnie z art. 19 ust.1 pkt 1 ochronę zabytku wpisanego do rejestru uwzględnia się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Ustalenia planu dotyczące zasad ochrony powinny zawierać określenie obiektu i terenu chronionego ustaleniami planu, w tym określenie nakazów, zakazów, dopuszczeń i ograniczeń w zagospodarowaniu terenu (§ 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego).

2) UZNANIE ZA POMNIKI HISTORII

Zabytki nieruchome lub parki kulturowe o wybitnej wartości dla kultury mogą zostać uznane przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej za pomniki historii.

3) UTWORZENIE PARKU KULTUROWEGO

Park kulturowy może zostać utworzony przez Radę Gminy na podstawie uchwały, po zasięgnięciu opinii wojewódzkiego konserwatora zabytków. Celem utworzenia parku kulturowego jest zachowanie wyróżniających się krajobrazowo terenów z zabytkami nieruchomymi charakterystycznymi dla miejscowej tradycji budowlanej i osadniczej.

Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 3 ustawy zasady ochrony parków kulturowych ustala się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Ustalenia planu dotyczące zasad ochrony parku kulturowego powinny zawierać określenie obiektu i terenu chronionego ustaleniami planu, w tym określenie nakazów, zakazów, dopuszczeń i ograniczeń w zagospodarowaniu terenu (§ 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego).

4) USTALENIE OCHRONY W MIEJSCOWYM PLANIE ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO

Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oprócz zasad ochrony zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru oraz ochrony parków kulturowych ustala się również zasady ochrony innych zabytków nieruchomych znajdujących się w gminnej ewidencji zabytków (art. 19 ust. 1). Ustalenie ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ma miejsce w ramach procedury sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalenia planu dotyczące zasad ochrony powinny zawierać określenie obiektu i terenu chronionego ustaleniami planu, w tym określenia nakazów, zakazów dopuszczeń i ograniczeń w zagospodarowaniu terenu (§ 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego).

Zgodnie z art. 19 ust.1 ustawy warunki ochrony konserwatorskiej ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego powinny być określone już wcześniej, bo na etapie opracowywania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.

W zależności od potrzeb w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego można również ustalić strefy ochrony konserwatorskiej obejmujące obszary, na których obowiązują określone ustaleniami planu ograniczenia, zakazy i nakazy mające na celu ochronę znajdujących się na tym obszarze zabytków (art. 19 ust. 3).

Ochrona wartości kulturowych i historycznych jest uwzględniana również przy tworzeniu form ochrony na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. 2004, nr 92, poz. 880). Do form ochrony przyrody, które uwzględniają ochronę wartości kulturowych, należą: parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, zespoły przyrodniczo-krajobrazowe.

ZAŁĄCZNIK 2: KOMPETENCJE GMINY W ZAKRESIE OCHRONY ZABYTKÓW

Ustawa z 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. 2003, nr 162, poz. 1568) określa kompetencje samorządu terytorialnego w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Ustawa nakłada na samorząd terytorialny obowiązek:

  • prowadzenia gminnej ewidencji zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy, objętych wojewódzką ewidencją zabytków (art. 22 pkt 4);
  • uwzględnienia ochrony zabytków i opieki nad zabytkami przy sporządzaniu i aktualizacji strategii rozwoju gminy, studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (art. 18 ust. 1);
  • uwzględnienia ustaleń gminnego program opieki nad zabytkami w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art. 19 ust. 2).

W strategii rozwoju gminy, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy:

  • uwzględnia się krajowy program ochrony zabytków i opieki nad zabytkami;
  • określa się rozwiązania niezbędne do zapobiegania zagrożeniom dla zabytków, zapewnienia im ochrony przy realizacji inwestycji oraz przywracania zabytków do jak najlepszego stanu;
  • ustala się przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu uwzględniające opiekę nad zabytkami.

Gmina ma prawo objąć obiekty zabytkowe ochroną:

  • przez utworzenie parku kulturowego na podstawie uchwały Rady Gminy (art. 16);
  • ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w ramach procedury sporządzania niniejszego dokumentu - dotyczy obiektów włączonych do ewidencji zabytków (art. 19 ust. 1 pkt 2).

SPIS AKTÓW PRAWNYCH PRZYTOCZONYCH W OPRACOWANIU

  1. Ustawa z 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. 2003, nr 162, poz. 1568 z późniejszymi zmianami).
  2. Ustawa z 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. nr 16, poz. 950; tekst jednolity: Dz. U. nr 142, poz.1591 z późniejszymi zmianami).
  3. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. 2004, nr 92, poz. 880).
  4. Ustawa z 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003, nr 80, poz. 717 z późniejszymi zmianami).
  5. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 roku w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego).

 

 

Zabytek dnia

WPOnZ - POBIERZ ANKIETY

500 LAT REFORMACJI

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 193 gości 
scdk

Regionalny Instytut Kultury w Katowicach
Dział Centrum Dziedzictwa
40-057 Katowice ul. Teatralna 4
tel./fax +48 32 251 75 63
sekretariat@rik.katowice.pl
logorik spe bip