LOGO
Strona startowa Inicjatywy Niech żyje kosz!
Niech żyje kosz! PDF Drukuj
Ocena użytkowników: / 3
SłabyŚwietny 
środa, 04 czerwca 2014 09:27

Plecionkarstwo jako żywa tradycja w kontekście Konwencji UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego (ang. VIVA BASKET! Basket weaving as a living tradition in the context of The UNESCO Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage).

Projekt jest konsekwencją realizowanej od 2009 roku strategii Stowarzyszenia Serfenta w zakresie dokumentacji, popularyzacji i rewitalizacji plecionkarstwa.


Fot. K.Pisowicz (2009)

 

Plecionkarstwo jest jedną z najstarszych gałęzi rzemiosła. Ludzkość wyplata kontynuując lokalne tradycje, używając miejscowych surowców, bazując na odwiecznych technikach i formach. Od 5 lat Stowarzyszenie prowadzi w Polsce badania terenowe w tym temacie (m.in. projekt: Plecionkarskim szlakiem Wisły 2009/2010; Plecionkarskim szlakiem Polskim 2010/2011). Zdobyte materiały opracowujemy w postaci wizualnej i audiowizualnej, w efekcie realizujemy filmy („Co ty pleciesz?” 2009; „Pleć to sam” część 1 i 2. 2011), publikacje („Plecionkarskim szlakiem Wisły” 2009), prowadzimy działania edukacyjne. Zostaliśmy nagrodzeni wyróżnieniem „Ludowy Oskar” za najlepszy projekt badawczy – „Plecionkarskim szlakiem Polski” realizowany w 2011 roku. Współpracujemy w wieloma instytucjami z całego świata o podobnym profilu m.in. Odense Aftenskole (Dania), Asociacion Iberica de Cesteros (Hiszpania), Gruppo di Ricerca sulle Tecnologie Appropriate (Włochy).


Fot. Paulina Adamska Malesza (2009)

W 2012 roku Stowarzyszenie zaczęło zbierać informacje o norweskich plecionkarzach i nawiązało kontakt z norweskim Partnerem Søre Skogen specjalizującym się w prowadzeniu warsztatów plecionkarskich, a następnie z Sunnhordland Museum, które zbiera dane o lokalnych twórcach. W konsekwencji powstała koncepcja niniejszego projektu, który uzyskał dofinansowanie ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Celami projektu są:

- dokumentacja, ochrona, popularyzacja i rewitalizacja plecionkarstwa;

- prezentacja niematerialnego dziedzictwa kulturowego Polski i Norwegii;

- praktyczna ochrona tradycyjnych zawodów;

-zebranie i opracowywanie materiałów do wpisu plecionkarstwa na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kultury UNESCO (w Polsce i Norwegii);

- wzrost świadomości znaczenia niematerialnego dziedzictwa kulturowego;

- docenienie twórców ludowych przez lokalne społeczności;

- budowanie i wzmacnianie międzynarodowej współpracy;

- większe zrozumienie różnorodności kulturowej i wzmocnienie dialogu międzykulturowego;

- zapoznanie się z wiedzą dotyczącą plecionkarstwa przez szerokie grono odbiorców.

Zaplanowano 6 etnograficznych wypraw badawczych w Polsce i Norwegii (V-X 2014) prowadzonych przez 2 osoby z Polski (etnolog oraz dokumentalista) i 1 z Norwegii (antropolog społeczny). Ideą badań jest zarówno dokumentacja, jak i nauka od mistrzów plecionkarzy. Ekipa badawcza posiada umiejętności praktyczne w zakresie wyplatania, będzie więc przekazywać nowo poznaną wiedzę kolejnym adeptom tej sztuki - także po zakończeniu projektu - stając się ogniwem w bezpośrednim przekazie wiedzy i umiejętności.

W efekcie zostanie opracowana wystawa artystyczna prezentowana w 2 instytucjach polskich i 2 norweskich. Powstanie część zewnętrzna, opierająca się na fotografiach,

dostępna dla bardzo dużej liczby widzów oraz wewnętrzna zawierająca eksponaty, nagrania, filmy. Wraz z ekspozycją odbędą się warsztaty plecionkarskie jako podsumowanie doświadczeń z badań terenowych, zebranie polskich i norweskich technik, opracowane w atrakcyjny sposób dla wszystkich grup wiekowych.

Przedstawienie projektu szerokiej publiczności odbędzie się w Cieszynie podczas cyklu zaplanowanych wydarzeń. 2-6 VIII 2014 się plecionkarski plener artystyczny „On the border”. Zaproszeni artyści (m.in. Lois Walpole, Jette Mellegreen, Carlos Fontales) zaprezentują nowoczesne spojrzenie na plecionkarstwo. Plener będzie prowadzony w sposób pozwalający na kształtowanie kreatywnego sposobu myślenia, wykorzystanie naturalnych lub recyclingowych, ale lokalnych materiałów przy użyciu różnorodnych technik.

Łącznie z plenerem odbędzie się międzynarodowa konferencja „Viva basket!” (7-8 VIII 2014) współorganizowana z Zamkiem Cieszyn. Zaproszeni eksperci przedstawią m.in. podobne inicjatywy badawcze realizowane w Hiszpanii (Carlos Fontales), Włoszech (Andrea Magnolini), międzynarodowe projekty społeczne – Jan Johansen (Dania), The New Basket Workshop (RPA/Zimbabwe). Wymiana myśli i doświadczeń przyczyni się do efektywniejszego działania na polu ochrony dziedzictwa kulturowego w duchu Konwencji UNESCO.

Dodatkowo Stowarzyszenie Serfenta zostało zaproszone jako współorganizator części Trzeciego Światowego Festiwalu Wikliny i Plecionkarstwa, który odbędzie się w Nowym Tomyślu 21-23 VIII 2015 roku. Będziemy odpowiedzialni za Forum pt. „Społeczne oblicze plecionkarstwa”, podczas którego zaprezentujemy wyniki niniejszego projektu, a na samym Festiwal przedstawimy po raz 3 w Polsce projektową wystawę.

Podsumowaniem przedsięwzięcia będzie publikacja popularno-naukowa, zbierająca zarówno podsumowanie wystąpień konferencyjnych, jak również inne ważne i istotne z punktu widzenia projektu tematy.

Stowarzyszenie Serfenta zabiega o dodatkowe dofinansowanie projektu i wzbogacenie go o dodatkowe aktywności i atrakcje. Sukcesywnie występujemy do Fundacji polskich oraz zagranicznych z prośbą o wsparcie naszych planów. Z ostatniej chwili – do projektu przystąpili kolejni zagraniczni Partnerzy: Odense Aftenskole z Danii oraz elements. Bildung und Kultur in der Einen Welt e.V. z Niemiec. Wspólnie napisaliśmy wniosek i ubiegamy się o dofinansowanie projektu z opcją jego przedłużenia i realizacji działań na terenie Europy.

Barbara Wrona


Fot. N. Wenclik-Olszewska (2011)

 


 

Zabytek dnia

WPOnZ - POBIERZ ANKIETY

500 LAT REFORMACJI

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 241 gości 
scdk

Regionalny Instytut Kultury w Katowicach
Dział Centrum Dziedzictwa
40-057 Katowice ul. Teatralna 4
tel./fax +48 32 251 75 63
sekretariat@rik.katowice.pl
logorik spe bip